فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
صحابه
چرا شيعه روايات صحابه را نمي‌پذيرد؟
رواياتي كه از پيامبر گرامي(ص) به وسيله راويان نقل مي‌شود، بر سه دسته‌اند:

پاسخ: رواياتي كه از پيامبر گرامي(ص) به وسيله راويان نقل مي‌شود، بر سه دسته‌اند:

1. خبر متواتر.

2. خبر مقرون به قرائن مفيد علم.

3. خبر واحد.

همه عقلاي جهان به دو قسم نخست عمل مي‌كنند و هرگز به وضع راوي و شرايط او نمي‌نگرند؛ زيرا خبر از نظر قوت و قدرت، به حدي است كه علم آفرين بوده و هر نوع شك و ترديد را از بين مي‌برد.

امّا خبر متواتر چيست و چه شرايطي دارد و يا خبر مقرون به قرائن كه علم آفرين است، كدام است؟

در كتاب‌هاي علم اصول و به ويژه علم درايه دربارة آنها سخن گفته شده و شيعه هم به عنوان گروهي از عقلاي جهان بر اين دو دسته از روايات عمل مي‌كند.

سخن درباره دسته سوم از روايات است:

از آنجا كه در مسائل اعتقادي، هدف ايمان و اعتقاد است و خبر واحد در اين عرصه فاقد ارزش است؛ زيرا نتيجة مطلوب از آن حاصل نمي‌شود، ولي اگر خبر مربوط به احكام و مسائل عملي باشد، هرگاه سلسله سند، همگي عادل و پاكدامن و پرهيزگار باشند، شيعه به اين حديث عمل مي‌كند و در اين مورد، فرقي ميان تابعي و صحابي قائل نيست. ولي اگر يكي از راويان، مخدوش و ضعيف باشد، چنين خبري حجت نبوده و قابل احتجاج نيست، همين ضابطه در رواياتي كه به وسيله راويان از ائمه اهل بيت(علیهم السلام) نقل مي‌شود نيز حاكم و صادق است.

خوشبختانه قسمتي از روايات پيامبر اكرم (ص) از طرق صحيح در اختيار ماست، بخشي از آنها از طريق امامان اهل بيت(علیهم السلام) از پيامبر(ص) نقل شده و برخي ديگر از طريق راويان معتبر و با تقوا، و شيعه به همه اينها عمل مي‌كند.

آنچه در سؤال آمده، خيالي بيش نيست. برخي از رواياتي كه مورد عمل فقيهان شيعه است، در صحيح بخاري و مسلم و ديگر سنن نيز آمده است، ولي مهم اين است كه سند پيراسته از نقد و جرح باشد.

در پايان يادآوري مي‌كنيم كه از نظر فقه ما، كساني كه ناصبي هستند و بغض اهل‌بيت(علیهم السلام) را در دل دارند، كافر و غير قابل اعتمادند، ولي متأسفانه اين ميزان در برخي از كتاب‌هاي حديثي ناديده گرفته شده، مثلاً عمران بن حطّان، كه در رأس خوارج قرار دارد، در سلسله سندهاي صحيح بخاري و غيره وجود دارد كه از نظر ما قابل اعتماد نمي‌باشد.[1]

------------------------------------------------
[1] گزیده راهنمای حقیقت، آیت الله سبحانی، ص 261.