فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
اهل بیت و امامت
پيروي پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) از وحي در مسئله جانشيني
آيا پيامبر به حكم عقل و شرع، مجاز به تعيين جانشين بوده است؟

پاسخ
پيامبر گرامي ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) در تمام كارهاي خود، پيرو وحي بود، آنچه كه مربوط به شريعت بود، از آنجا الهام مي‌‌گرفت و مي‌‌فرمود:
(قُلْ ما يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقاءِ نَفْسـِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلاَّ ما يُوحي إِلَيَّ) (يونس: 15)
بگو من حق ندارم آن را از پيش خودم تغيير دهم. من جز از آنچه بر من وحي مي‌‌شود از چيزي پيروي نمي‌كنم.
بنابراين اگر فردي را براي جانشيني خود نصب كرده، قطعاً به امر الهي بوده است و مفسران در شأن نزول آيه (بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ) مي‌‌گويند: شأن نزول آيه، نصب علي ( عليه السلام ) به خلافت در روز غدير است.(1) و امّا از نظر خرد، مسلّماً گفتار شيخ الرئيس فصل الخطاب است. او در كتاب شفا در مبحث ‹امامت و خلافت› مي‌‌گويد: ‹والتنصيص أقطع للشغب...› حاصل اينکه اگر پيامبري فردي را معين كند، از اختلاف جلوگيري مي‌‌كند.
اتفاقاً حيات پيامبران پيشين، اين مسئله را به روشني ثابت مي‌‌كند و همگي براي خود جانشين انتخاب كرده‌اند و پيامبر نيز از اين مجموعه مستثني نيست، چنان‌که قرآن مي‌‌فرمايد: (قُلْ ما كُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ)؛ ‹من در ميان پيامبران، چيز تازه و بي‌سابقه‌اي نيستم›. (احقاف: 9) (2)

1. در نزول اين آيه در گذشته سخن گفتيم و برخي از مدارك آن را متذكر شديم. 2. جدال احسن (نقد و بررسی شبهات وهابیان)، آیت الله سبحانی، ص 182.