فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
اهل بیت و امامت
چرا امامت علي ( عليه السلام ) در عرفات اعلام نشد؟
چرا پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) موضوع ولايت حضرت علي ( عليه السلام ) را در عرفات كه همه زائران، جمع بودند، بيان نكرد؟ معلوم مي‌‌شود كه مقصود حب و دوستي آن حضرت بود كه در غدير بيان كرد.

پاسخ
اوّلاً: يادآور مي‌‌شويم كه ما نسبت به همه مصالح امور، آگاهي نداريم و پيامبر گرامي ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) تابع وحي الهي بوده است. وحي الهي او را در هيجدهم ذي‌الحجه در طريق خود به مدينه در سرزمين غدير خم مأمور به ايراد خطبه و تعيين جانشين كرد. اما چرا اين كار را در عرفات انجام نداد، خدا بهتر مي‌‌داند.
ثانياً: پيامبر گرامي ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) در روز عرفه و حتي روز مني، خطبه‌‌هاي متعددي خوانده كه ما همه آنها را در كتابي(1) جمع كرده‌ايم، ولي
براي اينکه مسئله خلافت، درخشش بيشتري پيدا كند، آن را جداگانه مطرح كرد، و اگر در همان روزهاي اقامت خود در
عرفات و مني، خلافت امام را مطرح مي‌‌كرد، مانند روزي كه براي اين كار اختصاص دهد، اهميت پيدا نمي‌كرد. بالأخص كه پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) در روز غدير دستور داد آنها كه جلو رفته‌اند از حركت بايستند و منتظر شد آنها كه عقب مانده‌اند به اين جمع بپيوندند. آن‌گاه در آن هواي گرم كه مردم بخشي از عبا را زير پا و برخي را بر سر مي‌‌نهادند، بالاي منبري رفت كه از جهاز شتر ترتيب يافته بود و خطبه‌اي خواند و در آن معارف الهي را از توحيد و نبوت و معاد مطرح كرد و آن‌گاه گفت: ‹ألست أولي بكم من أنفسكم قالوا بلي! قال: من كنت مولاه فهذا علي مولاه›.
استقلال بخشيدن به خطبه، آن هم همراه با يك سلسله شرايط و ويژگي‌ها سبب مي‌‌شد كه مردم، اين خاطره را هميشه به ياد داشته باشند و به ديگران هم برسانند.
براي توضيح بيشتر اينك به تعداد خطبه‌‌هاي پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) اشاره مي‌‌شود:
پيامبر اسلام ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) در روز هفتم و هشتم، خطبه‌اي را ايراد كرد.(2)
در روز عرفه، خطبه ديگري را ايراد كرد.(3)
در روز مني خطبه‌اي خاص را ايراد كرد.(4) باز در همان روز يا روز بعد، خطبه‌اي را در مسجد خيف ايراد كرد.(5)
رسول گرامي ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) پس از ورود به مكه خطبه‌اي را نزد كعبه ايراد فرمودند.(6)
با توجه به اين خطبه‌‌هاي فراوان و كلمات قصار و كوتاه، اگر رسول گرامي ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) در لابلاي اين خطبه‌ها، خطبه غدير را ايراد مي‌‌كرد و علي ( عليه السلام ) را به مقام ولايت نصب مي‌‌كرد، مسلماً آن چشمگيري خاصي را نداشت كه پس از چندي در چهار راه عبوري شام و يمن و مدينه، و قبل از متفرق شدن حاجيان اعلام كرد. (7)

1. حجة الوداع خطب و ارشاد.
2. مستدرك حاكم، ج1، ص 632.
3. صحيح مسلم، ج2، ص 726.
4. المصنف، ابن ابي‌شيبه، ج4، ص 339.
5. جمهرة خطب العرب، ج 1، ص 151، خطبة النبي بالخيف، شماره 5.
6. الدرالمنثور، ج7، ص 412.
7. جدال احسن (نقد و بررسی شبهات وهابیان)، آیت الله سبحانی، ص 192.