فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
اهل بیت و امامت
مردم پس از قتل عثمان با علي ( عليه السلام ) بيعت كردند، ولي پس از رحلت پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) بيعت نكردند چرا؟
مي‌گويند: تاريخ به روشني مي‌‌گويد: پس از قتل عثمان، صحابه پيامبر از مهاجر و انصار به خانه علي ( عليه السلام ) ريختند و اصرار ورزيدند كه با او بيعت كنند تا او زمام امور را به دست گيرد، اما مي‌‌بينيم پس از رحلت پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) با علي ( عليه السلام ) بيعت نكردند.

پاسخ
اوّلاً داستان سقيفه همچنان‌که پيش از اين گذشت، حاكي از آن است كه پس از آنکه قبيله خزرج، با دسيسه‌اي عقب رانده شد، همگي گفتند: ‹انّا لا نبايع إلاّ علي›.(1) بنابراين امام در همان دوران نخست، پشتيبان و بيعت‌كننده داشت، علاوه بر اين، بني‌هاشم و گروهي به همان بيعتي كه با علي ( عليه السلام ) در غدير كرده بودند وفادار ماندند و تاريخ، اسامي يكصد و پنجاه نفر از ياران رسول خدا را كه با علي ( عليه السلام ) همراه بودند ضبط كرده است.(2) بنابراين، اينکه مي‌‌گويند: پس از رحلت پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) كسي با علي ( عليه السلام ) بيعت نكرد، نوعي سرپوش نهادن بر تاريخ است.
و اما چرا آن بيعتي كه پس از قتل عثمان با علي ( عليه السلام ) كردند پس از رحلت رسول خدا انجام ندادند، واضح و روشن است. پس از رحلت رسول خدا ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) افق براي حاضران روشن نبود، واقعاً فكر مي‌‌كردند كه خلفاي سه‌گانه راه پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) را ادامه مي‌‌دهند و به مدينه فاضله مي‌‌رسند، اما انحرافاتي به تدريج در پيكر جامعه اسلامي پديد آمد كه در عصر خليفه سوم، به اوج خود رسيد، از اين جهت، پس از كشته شدن او، درحالي‌که جنازه او را در خانه‌اش رها كرده بودند، به سراغ امام آمدند؛ زيرا مي‌‌دانستند كه او پاك‌ترين انسان روي زمين و قوي‌ترين مردان در اجراي عدالت است.
فساد مالي و اداري در ميان ياران عثمان و بني‌اميه، آن‌چنان مسلمانان واقعي را جريحه‌دار كرد كه از عثمان دفاع نكردند، و راه را براي ورود مهاجمان مسدود نكردند، ولي در اين مدت 25 سال كه علي خانه‌نشين بود، جز تعليم مردم و راهنمايي خلفا و كارهاي اقتصادي و توليدي و امدادي براي فقيران و مستمندان چيزي انجام نداد. در حقيقت گلي بود كه هيچ نوع خار، در دامن او نبود. طبعاً بايد وضع خاصي كه در اين زمان پديد آمده، در دوران پس از رحلت،
وجود نداشته باشد و از اين گذشته تهديدها و خطرها در دو زمان متفاوت بود. براي توضيح بيشتر به كتاب ‹فروغ ولايت› مراجعه شود تا وضع زمان رحلت پيامبر ( صلّي الله عليه وآله وسلّم ) به خوبي به دست آيد. (3)

1. طبري، ج2، ص 449.
2. بحوث في الملل والنحل، ج6، صص 92ـ 95.
3. جدال احسن (نقد و بررسی شبهات وهابیان)، آیت الله سبحانی، ص 221.