فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
پیرامون ولادت امام مهدی علیه السلام
شبهه 75
روایت دوم: روایت مردی ایرانی است که محور روایت، این مرد است. (الکافی، کتاب الحجه، باب تولد صاحب، حدیث دوم) و این مرد ایرانی و مجهول ناشناخته است.

روایت دوم: روایت مردی ایرانی است که محور روایت، این مرد است. (الکافی، کتاب الحجه، باب تولد صاحب، حدیث دوم) و این مرد ایرانی و مجهول ناشناخته است. [ر.ک: همان، ص 94]

پاسخ:

اعتبار روایت دوم

چنان که گذشت در مورد اعتبار یک روایت دو مبنا مطرح است:
1. اعتبار خبر موثوقٌ به؛ یعنی، هر روایت و خبری که اطمینان نوعی بر صحت آن باشد، معتبر است؛ خواه منبع آن اطمینان از ثقه بودن سلسله راویان آن خبر باشد یا اینکه منبع آن قرینه دیگری از قرائن عامه باشد که برای صحت و اعتبار یک خبری نوع مردم به آن اکتفا می‌کنند مثل مقبولیت و شهرت آن روایت در پیش راویان و محدثان بزرگ متقدم که اهل دقت در نقل حدیث بودند بدون وجود دلیلی بر خلاف و این مبنایی است که اکثریت دانشمندان فقه و حدیث شیعه آن را پذیرفته اند.[194] وحید بهبهانی در کتاب الفوائد الحائريه به ده‌ها مورد از این قرینه‌های عامه اشاره کرده است.[195]
2. اعتبار خبر ثقه؛ به این معنا که تنها در صورتی خبری مورد قبول واقع می‌شود که سلسله راویان آن، همگی افراد شناخته شده و موثق باشند. این مبنا را عدۀ کمی از اصولیان قبول دارند.
بر اساس هر دو مبنا، می‌توان این خبر را قابل استناد دانست، اما بر اساس مبنای اول روشن است که این روایت مورد قبول محدثان بزرگ صاحب نظر واقع گردیده است وگرنه در کتاب کافی راه نمی یافت. پس این خبر موثوق به و معتبر است.
اما بر اساس مبنای دوم که تنها خبر ثقه را حجت می‌داند، باز این خبر قابل استناد است؛ به این معنا که چون مضمون آن مطابق با مضمون ده‌ها روایت دیگر است، موجب تواتر معنوی می‌شود و در تواتر، قطعاً نظر به ثقه بودن افراد واقع شده در سند نمی‌شود. چنان که نووی شارح معروف صحيح مسلم و عینی شارح صحيح بخاری و دیگران گفته‌اند که در اعتبار یک حدیث، زیاد بودن اسناد آن کافی است و حتی رسیدن به حد تواتر را شرط ندانستند. بدر الدين العيني می‌گوید:
نووی در شرح مهذب گفته است که اگر حدیثی از چندین طریق نقل شد که هر کدام از آنها ضعیف هستند (به جهت کثرت طرق) به آن احتجاج می‌شود. وما برای نظر خود به تعدادی از روایات با اسناد زیاد که یکدیگر را تقویت می‌نمایند، از صحابه استناد کردیم؛ گرچه هر کدام از آنها را به تنهایی ضعیف هستند، لکن در اجتماع قوتی حاصل می‌شود که در انفراد و تنهایی آن قوت وجود ندارد.[196] [197]

[194]. ر.ک: به پاسخ شبهه 68.
[195]. وحید بهبهانی، الفوائد الحائريه، ص‌ 224.
[196]. بدر الدين العيني،  عمدة القاري،  ج 3، ص 307.
[197]امام مهدي حقيقتي تابناک، مرتضی ترابي، ص 224.