فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
دلائل وجود امام مهدی عجل الله تعالی فرجه
شبهه 41
از رسول الله روایت شده که به حسین گفت: این امام و پسر امام و برادر امام است و پدر نه امام دیگر است که امام نهم آنها مهدی قائم می‏باشد که اسمش مانند اسم من است و کنیه‏اش مانند کنیه من است و زمین را مملو از عدل می‏کند؛ همچنان که قبل از آن پر از ظلم شده بود.

از رسول الله روایت شده که به حسین گفت: این امام و پسر امام و برادر امام است و پدر نه امام دیگر است که امام نهم آنها مهدی قائم میباشد که اسمش مانند اسم من است و کنیهاش مانند کنیه من است و زمین را مملو از عدل میکند؛ همچنان که قبل از آن پر از ظلم شده بود. (طوسی، الرسائل العشر، ص 98؛ حلی، منهاج الکرامة، ص‌ 177).
اشکال: بدون شک پیامبر چنین سخن نگفته است و آنچه که بر دروغ بودن آن دلالت میکند، دلایلی است که روایات دال بر مهدویت محمد بن حسن عسکری را نقض میکنند. [ر.ک: همان، ص 62]

پاسخ

تواتر حدیث دوازده امام

عثمان الخمیس در اشکال خود جز تکرار ادعا، دلیلی ذکر نکرده و از متواتر بودن این حدیث، چشم پوشیده است!! در حالی که حدیث فوق از نظر سند صحیح[138] و از نظر معنا متواتر است. علامه حلی دربارۀ حدیث فوق می‌گوید:
شیعیان در شهر های دور از هم از پیامبر (ص) به صورت متواتر نقل کرده‌اند که به حسین (ع) گفت: این پسر من امام است، پسر امام است، برادر امام است، پدر نه امام است که نهمین فرد از آنان، قائم است. نام او نام من است و کنیه او کنیه من. زمین را پر از عدل داد می‌کند؛ چنان که پر از ظلم و جور شده است. [139]                      
مراد علامه حلی تواتر معنوی آن است؛ یعنی اینکه این معنا و مفهوم (مهدی (عج) فرزند نهم امام حسین (ع) است) در روایات شیعه متواتر است. دلیل بر تواتر آن هم روشن است کسی که کوچک‌ترین مراجعه به منابع حدیث اهلبیت (مثلاً کافی، کمال‌الدين، کفاية الاثر، عيون اخبار و ... داشته باشد، یقین پیدا می‌کند که این معنا به صورت متواتر از اهلبیت (ع ه) به ما رسیده است. برای بررسی این موضوع می‌توانید به کتاب منتخب الاثر مراجعه کنید که مؤلف محترم این کتاب در باب نهم و دهم کتاب خود، به ترتیب 107 و 148 حدیث که مضمون همه آنها همین است، نقل کرده است.
روشن است که با وجود این روایات در منابع حدیثی، قطعاً این معنا جزو متواترات؛ بلکه فوق تواتر است.
جالب این است که همین مطلب در منابع اهلسنت نیز آمده است. امام حموینی شافعی (از بزرگان علمای اهلسنت)، این احادیث را در فرائد السمطين (ج دوم، ص 335 و 336) نقل کرده است.
برای کسانی که با علم حدیث آشنایی دارند، این نکته روشن است که وقتی حدیث به حد تواتر رسید دیگر بررسی سندی ساقط می‌شود؛ چرا که خود تواتر به تنهایی معیار است؛ علاوه بر اینکه بسیاری از این احادیث غیر از تواتر، از نظر سند هم معتبر می‌باشند.
نووی شارح معروف صحيح مسلم و عینی شارح صحيح بخاری و دیگران گفته‌اند که در اعتبار یک حدیث، زیاد بودن اسناد آن کافی است و حتی رسیدن به حد تواتر را شرط ندانسته‌اند. بدر الدين العيني می‌گوید:
نووی در شرح مهذب گفته است که اگر حدیثی از چندین طریق نقل شد که هر کدام از آنها ضعیف هستند (به جهت کثرت طرق) به آن احتجاج می‌شود. و ما برای نظر خود به تعدادی از روایات با اسناد زیاد که یکدیگر را تقویت می‌نمایند، از صحابه استناد کردیم؛ گرچه هر کدام از آنها به تنهایی ضعیف هستند لکن در اجتماع قوتی حاصل می‌شود که در انفراد و تنهایی آن قوت وجود ندارد.
اما این اعتراض که این تواتر چون مخصوص منابع حدیث شیعه اثنی‌عشری است، پس برای دیگر مذاهب حجت و دلیل نمی‌شود پاسخ آن در جواب به شبهه بعدی بیان خواهد شد.  [140] [141]

[138]. صدوق در کتاب خصال، ج2 ص 475 و کمال الدین، ج 1 ص 262 با سندی که در درجه عالی از صحت قرار دارد، از سلمان فارسی نقل کرده است که پیامبر (ص) خطاب به امام حسین (ع) فرمود: «تو امامی و فرزند امامی و پدر امامان هستی، تو حجتی فرزند حجتی و پدر نه حجت هستی که از نسل تو مى‏باشند که نهمین آنها قائم ایشان است». همچنین کلینی، در کتاب الکافی، ج1 ص 533 حدیثی با مضمون مشابه با سند صحیح از امام محمد باقر (ع) نقل نموده است.
[139]. علامه حلی، منهاج الكرامة في معرفة الإمامة، ص 177.
[140]. عمدة القاري، بدر الدين العيني، ج 3 ص 307.
[141]امام مهدي حقيقتي تابناک، مرتضی ترابي، ص 140.