فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
دلائل وجود امام مهدی عجل الله تعالی فرجه
شبهه 46
از هادی - جد مهدی منتظر- روایت شده که گفت: ابو محمد - حسن عسکری- پسر من است. ناصح‎ترین آل محمد و مطمئن‎ترین آنها و بزرگ‌ترین پسرم است که امامت و احکام آن به او منتهی می‏شود (کلینی، الکافی، 1/327-328؛ مفید، الارشاد، ص 320؛ عاملی، الصراط المستقيم، 2/170)؛ این دلالت دارد بر اینکه آخرین امام، حسن عسکری است و بعد از او مهدی و دیگران وجود ندارند.

از هادی - جد مهدی منتظر- روایت شده که گفت: ابو محمد - حسن عسکری- پسر من است. ناصحترین آل محمد و مطمئنترین آنها و بزرگ‌ترین پسرم است که امامت و احکام آن به او منتهی میشود (کلینی، الکافی، 1/327-328؛ مفید، الارشاد، ص 320؛ عاملی، الصراط المستقيم، 2/170)؛ این دلالت دارد بر اینکه آخرین امام، حسن عسکری است و بعد از او مهدی و دیگران وجود ندارند. [ر.ک: همان، ص 68]

پاسخ

ودایع امامت در نزد امام حسن عسکری (ع)

عبارت حدیث این چنین است:
امام هادى براى من نوشتند: فرزندم ابو محمد (حسن عسکری) پاكدلترين و خالصترين آل محمد است و استوارترین ایشان از نظر برهان و حجت است، و او بزرگ‌ترین فرزند و جانشين من خواهد بود. ودایع امامت و احكام آن به وى منتهى خواهد شد، هر چه ميل دارى از وى سؤال كن، زيرا كليه احتياجات تو در نزد او موجود است، و آلات و ادوات امامت هم در نزد وى است.[151]
   این حدیث تنها بیانگر این نکته است که امانت‌‌های الهی - که در نزد امامان قبلی بوده - به امام حسن عسکری (ع) می‌رسد و به او واگذار می‌شود؛ نه اینکه امامت در او ختم می‌شود؛ چنان که در حدیث دیگر از امام صادق (ع) همین تعبیر در مورد همه امامان دیگر آمده است:
يكى از اصحاب از حضرت صادق (ع) نقل كرد كه گفتم امام چه وقت اطلاع از امامت خود پيدا می‌کند و كار به او منتهی می‌شود!؟ فرمود: در آخرين دقيقه حيات امام قبل.[152]
بنابراین، تعبیر منتهی شدن ودایع امامت به امام حسن عسکری (ع) به معنای آخرین امام بودن ایشان نیست؛ بلکه به معنای واگذاری امانت های امامت به اوست و این تعبیر متعارفی است. [153]

[151]. «عَنْ أَبِي بَكْرٍ الْفَهْفَكِيِّ قَالَ كَتَبَ إِلَيَّ أَبُو الْحَسَنِ علیه السلام أَبُو مُحَمَّدٍ ابْنِي أَنْصَحُ آلِ مُحَمَّدٍ غَرِيزَةً وَ أَوْثَقُهُمْ‏ حُجَّةً وَ هُوَ الْأَكْبَرُ مِنْ وَلَدَيَّ وَ هُوَ الْخَلَفُ وَ إِلَيْهِ يَنْتَهِي عُرَی الْإِمَامَةِ وَ أَحْكَامُهَا فَمَا كُنْتَ سَائِلِي فَسَلْهُ عَنْهُ فَعِنْدَهُ مَا يُحْتَاجُ إِلَيْه»؛  الكافي، ج 1، ص  328.
[152]. «عَنْ أَبِي عبد‌الله علیه السلام قَالَ قُلْتُ لَهُ الْإِمَامُ مَتَی يَعْرِفُ إِمَامَتَهُ وَ يَنْتَهِي الْأَمْرُ إِلَيْهِ قَالَ فِي آخِرِ دَقِيقَةٍ مِنْ حَيَاةِ الْأَوَّل. الكافي، ج 1، ص 276. همین تعبیر در مورد امام محمد باقر نیز آمده است: ...ثُمَّ كَانَ بَعْدَهُ (الحسین) عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ إِمَاماً فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَهُ حَتَّی انْتَهَی الْأَمْرُ إِلَيْهِ ثُمَّ قُلْتُ أَنْتَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ قَالَ فَقَالَ هَذَا دِينُ اللَّهِ وَ دِينُ مَلَائِكَتِه «سپس بعد از حسین، علی بن الحسین امام بودند که خدا اطاعتش را واجب کرد تا امر به او (محمد باقر) منتهی شد، پس من گفتم به تو خدا تو را رحمت کند؛ امام فرمود این همان دین خدا و دین فرشتگان اوست.»
[153]امام مهدي حقيقتي تابناک، مرتضی ترابي، ص 160.