فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
اخلاق و عرفان
توبه نصوح
مقصود از توبه نَصوح چيست؟

قرآن افراد با ايمان را دعوت به توبه نصوح كرده مى فرمايد:

(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ...).([1])

«اى افراد با ايمان به سوى خدا توبه كنيد، توبه ى نصوح (خالص)، شايد خدا بدى هاى شما را بپوشاند(ببخشايد)».

«نُصح» در لغت عرب به معنى خالص است، چنان كه به عسلى كه خالص از موم باشد مى گويند: «عَسلٌ نَصُوحٌ». اكنون بايد ديد مقصود از توبه خالص چيست؟

پاسخ: شايد مقصود اين باشد كه به خاطر آگاهى از زشتى عمل از ديدگاه عقل و فطرت و شرع توبه نمايد. و به ديگر سخن: محرك او براى توبه، از احساس عبوديت و بندگى او سرچشمه بگيرد، نه از جهت مذمت و نكوهش مردم و يا ترس از عقاب اخروى. در اين صورت، چنين توبه اى درجه كاملى را خواهد داشت، هر چند توبه به خاطر ترس از عقاب خدا نيز نجات بخش است، ولى ميان اين دو نوع توبه از نظر سازندگى فاصله زيادى است.

در اين جا احتمال ديگرى نيز بيان شده است و آن اين كه:

«نُصح» در لغت عرب به معنى سيراب كردن بكار مى رود، چنان كه گفته مى شود:«نَصَحَ الْغَيْثُ الْبَلَدَ» باران منطقه را سيراب كرد. در اين صورت، مى تواند مقصود از توبه ى نصوح، آن توبه اى باشد كه قلب مُرده به وسيله معاصى، بار ديگر زنده گردد و از تيرگى هاى گناه پاك شود. در نتيجه، مقصود اين است كه توبه ى او حقيقى باشد.

برخى گفته اند مقصود از «نصوح»، توبه ى صادقانه است.

جَزَرى در «نهايه» خود كه پيرامون لغات حديث نوشته است، مى گويد: «اُبَى بن كعب» از رسول گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم)پرسيد: مقصود از توبه نصوح چيست؟ فرمود: توبه اى كه صادقانه باشد، يعنى بار ديگر به گرد گناه نگردد.([2]) ( [3])

--------------------------------------------------------------------------------

[1] . تحريم/8.

[2] . منشور جاويد، ج8، ص 242.
[3] اندیشه های جاوید، ج 2، ص 148.