شگفتا! که این کتاب می‌خواهد عقاید شیعه را بیان کند، اما سراغ اعمال و رفتارها آمده و به مکروهات رسیده است. فرض کنید که سیاه پوشیدن مکروه باشد، مگر ارتکاب مکروه حرام است؟ چه بسا به دلایلی ارتکاب مکروه راجح باشد.

درباره مکروه بودن پوشش لباس سیاه، می‌گوییم: روایاتی که از پوشیدن لباس سیاه نهی کرده، (هر چند آن را تحریم نمی‌کند، بلکه مکروه می‌شمارد)، مقصودش کسی است که در میان رنگ‌های مختلف، رنگ سیاه را اختیار می‌کند و پیوسته لباس سیاه می‌پوشد.

امّا اگر بهصورت موقت و چند روزی آن را به عنوان لباس عزا بر تن کند؛ به‌گونه‌ای که وقتی دوران عزا سپری شد، او نیز لباس عزا را از تن درآورد و لباس دیگر بپوشد، هرگز حدیث یاد شده ناظر به‌چنین مواردی نیست.

و اصلًا مگر تنها شیعه است که برای عزا، لباس سیاه به تن می‌کند؟ به قول نویسنده دائرة المعارف بستانی «در میان ملّت‌های متمدن، در میان

طبقات مختلف لباس عزا یکسان است و آنان رنگ سیاه را برای عزا مناسب‌تر از رنگ‌های دیگر می‌دانند.»

از شاهنامه فردوسی استفاده می‌شود که در اعصار دیرین نیز لباس سیاه نشانه عزاداری بوده است. او می‌گوید:

در کاخ‌ها را سیه کرد پاک ز کاخ و ز ایوان بر آورد خاک

بپوشید پس جامه نیلگون همان نیلگون غرق کرده به خون

شواهد تاریخی بر این که لباس سیاه شعاری جهانی بوده و به هنگام عزا بر تن می‌کردند، فراوان است و اگر شیعه هم در ایام عزا پیراهن مشکی بر تن می‌کند، تبعیت از یک عرف جهانی است که اسلام از آن نهی نکرده است.

خلاصه این‌که: شیعه سیاه پوش نیست؛ یعنی هرگز 000 000 300 شیعه در جهان، همگی و همیشه سیاه نمی‌پوشند و مرتکب این مکروه نمی‌شوند.

معلوم است که در مواقع شهادت اهل بیت علیهم السلام، به‌طور موقت سیاه پوشیدن، رمز حزن و عزاداری است و امیرمؤمنان، علی علیه السلام فرمود: شیعیان ما کسانی هستند که در شادی و حزن ما شرکت دارند. «¹» و هم اکنون در جهان پوشیدن سیاه در ایام مصیبت، رمز عزاداری است و این ربطی به شریعت و دین ندارد و یک عادت و از آداب و رسوم ملّی و قومی است.

جای تأسف است که گردآورنده این پرسش‌ها، نتوانسته است تفاوت میان عادات و رسوم ملی و مسائل دینی را متوجه شود!

در پاسخ پرسش دوم، گفتنی است برخی از سادات، عمامه مشکی می‌پوشند و در روایات عمامه مشکی استثنا شده است. «²»