فروش اعضاى بدن محكوم به قصاص نفس

سؤال 1268. آيا شخصى كه به قصاص نفس محكوم شده، مى تواند اعضاى بدن خود را بفروشد؟

بسمه تعالى: اگر با دادن عضو، حيات او به خطر نيفتاده و موضوع قصاص از بين نمى رود، اشكال ندارد. والله العالم

خون گرفتن از محكوم به قصاص نفس يا حد قتل

سؤال 1269. آيا از شخصى كه محكوم به قصاص نفس يا حد قتل شده، مى توان خون گرفت و پول بابت خون به چه كسى پرداخت شود؟

بسمه تعالى: أخذ خون از كسى كه محكوم به قصاص يا حد قتل است، احتياج به اجازه ى طرف دارد و پس از اجازه، پول ملك او مى شود و طبعاً به ورثه ى او خواهد رسيد; مگر اين كه در حال حيات آن را به كسى ببخشد. والله العالم

قتل بخاطر عدم رعايت مقررات

سؤال 1270. راننده اى مقررات را رعايت نمى كند و با سرعت غير مجاز و يا تخلف ديگر منجر به قتل انسانى مى شود. قتل از چه نوع مى باشد؟

بسمه تعالى: شبه عمد است و بايد ديه را بپردازد. والله العالم

ديه سقط جنين

سؤال 1271. خانمى هستم كه بچه35روزه را سقط كرده ام و اكنون بسيار پشيمان هستم ديه سقط جنين چه مقدار است؟

بسمه تعالى: اگر به صورت نطفه بوده ديه آن 20 دينار است و اگر به صورت خون بسته بود، ديه آن چهل دينار مى باشد و هر دينارى يك مثقال شرعى است و 20مثقال شرعى معادل پانزده مثقال طلا رايج بازار است و چهل مثقال شرعى معادل سى مثقال بازار است. والله العالم

جنايت مسلمان مجهول النسب و...

سؤال 1272. اگر شخص لقيط يا ابن ملاعنه يا مسلمان مجهول النسب مرتكب جنايت خطايى شوند از چه كسى ديه گرفته مى شود؟

بسمه تعالى: در مورد سه گانه ابتداء به خود جانى مراجعه مى شود اگر متمكن نباشد، امام ديه را مى پردازد. والله العالم

مرگ در اثر تصادف

سؤال 1273. اگر وسيله ى نقليه به شخصى يا به وسيله ى نقليه ى ديگرى برخورد كند و منجر به مرگ آن شخص شود، حكم اين نوع تصادف از جهت قصاص و ديه را بيان فرماييد.

بسمه تعالى: 1. هرگاه عمداً وسيله را به ديگرى بزند، قتل عمد است. 2. اگر برخورد در اثر عدم رعايت مقررات رانندگى يا عدم آشنايى با امر رانندگى باشد، شبه عمد است و اگر در برخورد هيچ گونه تقصير نداشته باشد، ولى تصادف به او نسبت داده شود، قتل خطايى است. والله العالم

دعوت رفيق به زد و خورد

سؤال 1274. مقدارى عكس رفيقم در دست كسانى بود كه آنها مى خواستند از آن سوء استفاده كنند، به رفيقم گفتم بيا با همديگر عكس ها را از آنها بگيريم، به خاطر زد و خوردى كه صورت گرفت رفيقم كشته شد آيا من ضامن ديه وى مى باشم؟

بسمه تعالى: ضامن نمى باشيد. والله العالم

اصناف ديه كامله

سؤال 1275. در حال حاضر بين اصناف ديه ى كامله، تفاوت وجود دارد، آيا كسى كه بايد ديه بپردازد، مى تواند هر يك از اصناف ديه را كه خواست، انتخاب و پرداخت كند؟

بسمه تعالى: در شرايط حاضر آنچه شوراى نگهبان معيّن كرده، پرداخت شود. والله العالم

صدمه ديدن فردى در اثر انتقال سنگ

سؤال 1276. اگر سنگ يا آجر و مانند آن در اثر سيل و مانند آن در مسير محل عبور قرار گيرد و شخصى اين سنگ را به كنار جاده منتقل كند. وعابرى بر اثر برخورد با اين سنگ صدمه ببيند، آيا اين شخص نيكوكار ضامن است؟

بسمه تعالى: هرگاه آجر يا سنگى را از وسط جاده به كنار جاده ببرد و فردى از آن آجر كه در جايگاه دوم قرار گرفته است صدمه ببيند، كسى ضامن نيست، مگر اين كه سنگ را در جاى نامناسب قرار دهد كه معمولاً ايجاد خطر مى كند، در اين صورت شبه عمد به شمار مى رود. والله العالم

ديه قرمزى يا كبودى محل ضرب بچه

سؤال 1277. اگر ولى، بچه را براى تربيت بزند و موجب قرمزى يا كبودى در محل ضرب شود، آيا ديه برعهده ى ولى مى باشد؟

بسمه تعالى: ديه برعهده ى ولى است و ظاهر اين است كه اين مطلب مسلم است و لزوم ديه بر معلم هم بر همين اساس مى باشد. در جواهر بيان شده است:«كتلف الصبى بتأديب من له تأديبه فى الضمان»(1) و در جاى ديگر، ضمان ديه را در مورد تأديب صبى مورد اتفاق فقها دانسته است.(2) والله العالم

مراد از «مؤمن» در سوره نساء، آيه99، كيست؟!

سؤال 1278. مراد از «مؤمن» در سوره ى نساء، آيه ى92:(وَما كانَ لِمؤمن أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِناً إلاّ خطأً)، چه كسى است؟

بسمه تعالى: كسى كه معتقد به يكتايى خداوند و نبوت پيامبر خاتم(صلى الله عليه وآله)و معاد روز قيامت است والله العالم

ديه كشته شدن مسلمان ايرانى در كشور خارجى

سؤال 1279. هرگاه مسلمان ايرانى در كشور ديگرى مثل عراق، عربستان يا آمريكا به قتل برسد و قاتل ناشناس باشد، آيا بر دولت ايران لازم است ديه ى مقتول را از بيت المال بپردازد؟

بسمه تعالى: هر نوع قتلى كه در خارج از حكومت اسلامى رخ دهد و قاتل آن شناخته نشود، پرداخت ديه ى آن از طرف حكومت اسلامى واجب نيست، ولى مى تواند كمك هاى لازم را در مورد آن انجام دهد. والله العالم

خسارت درد كمر و درد پا در اثر كار

سؤال 1280. شخصى به مدت طولانى براى ديگرى كار كرده و منجر به درد كمر و درد پا شده است. آيا او مى تواند از صاحب كار مطالبه ى خسارت نمايد؟

بسمه تعالى: اگر بدون شرط كار كرده، صاحب كار ضامن پيامدهاى كار نيست و اگر به هنگام اشتغال، شرط كرده كه در صورت بروز مرض خاصى در اثر كار، خسارت آن را بپردازد، اين شرط مانعى ندارد; مشروط بر اين كه حدود و خصوصيت بيمارى و حدود خسارت آن روشن بشود تا به خاطر اين شرط، معامله غررى نشود. والله العالم

اخذ برائت از مسافر

سؤال 1281. راننده اى قبل از حركت، از مسافر اخذ برائت كند و در بين راه تصادف كرده و منجر به صدمه ديدن مسافر شود. آيا راننده ضامن است؟

بسمه تعالى: اخذ برائت و قصد احسان و نيكى در اين مسأله مؤثر نيست. بنابراين، اگر وقوع حادثه و تصادف به راننده استناد داشته باشد، در صورت تقصير، شبه عمد و در صورت عدم تقصير، خطاست. والله العالم

روش اثبات زوال منافع متعدد بر اثر يك ضربه

سؤال 1282. در صورتى كه با يك ضربه ى جنايت بر اعضاى يك نفر، منافع متعددى از بين برود، آيا براى اثبات، در يك مرتبه شش سوگند ياد شود كافى است يا براى هر كدام، قسامه ى جداگانه اى انجام گيرد؟

بسمه تعالى: براى هر كدام از منافع، قسامه ى مستقلى انجام گيرد. والله العالم

قطع كردن انگشت چهارم زن بخاطر كم شدن ديه

سؤال 1283. زنى سه انگشت دست وى توسط شخصى، از روى خطا قطع شده است، به خاطر اين كه ديه كم شود انگشت چهارم زن را نيز قطع مى كند، آيا در حق زن ظلم نمى شود؟

بسمه تعالى: در صورتى بريدن چهار انگشت موجب تنصيف ديه مى شود كه به صورت خطا باشد و در فرض مسأله، سه انگشت از روى خطا و چهارمى از روى عمد است. در اين صورت، بايد ديه ى سه انگشت را بپردازد و نسبت به انگشت چهارم بين قصاص و اخذ ديه ى مستقل مخير است. والله العالم

مسئول ديه آسيب ديدن شنوايى بچه توسط بچه ديگر

سؤال 1284. اگر بچه ى صغير در اثر نزاع و دعوا با بچه ى ديگر، باعث آسيب ديدن شنوايى آن بچه ى ديگر شود، آيا ديه ى آن برعهده ى عاقله است؟

بسمه تعالى: هرگاه نظر طبيب بر اين باشد كه شنوايى از دست رفته و اميد به بازگشت نيست، ديه برعهده ى عاقله است و اگر قدرت شنوايى وى كم شده و ارش آن كمتر از ديه ى «موضحه» باشد، از مال طفل برمى دارند. والله العالم

مباشر در سقط جنين

سؤال 1285. زنى چند سال قبل فرزند خود را سقط كرد، ولى نمى داند كه آيا او مباشر در سقط بوده يا پزشك سقط كرده است. اكنون وظيفه ى او نسبت به ديه چه مقدار مى باشد؟

بسمه تعالى: زن نسبت به خود مى تواند اصل برائت را جارى كند، ولى وارث ديه مى تواند به اين دو نفر مراجعه و مطالبه ى ديه نمايد. والله العالم

قتل چند نفر بخاطر نجات جان اكثر مسافران در نقص فنى هواپيما يا اتوبوس

سؤال 1286. گاهى خلبان هواپيما يا راننده ى اتوبوس به دليل نقص فنى ناچار مى شود براى حفظ جان اكثر مسافران كارى كند كه منجر به مرگ چند نفر و نجات اكثريت مى شود. آيا راننده ضامن ديه ى افراد آسيب ديده مى باشد؟ آيا بين اضطرار ناشى از قصور يا تقصير راننده با صور

بسمه تعالى: در تعارض ضررين، لازم است كه اقلّ انتخاب شود، ولى ضامن ديه مى باشد و در صورتى كه بيمه دارند، بيمه آن ديه را مى پردازد ودر غير اين صورت خود خلبان و راننده ضامن است و هرگاه آن كار به خود خلبان يا راننده نسبت داده شود; هر چند به خاطر پديد آمدن شرايط پيش بينى نشده باشد، خود او ضامن است. والله العالم

تعداد اقرار در جنايت عمدى موجب ديه

سؤال 1287. در جنايت عمدى كه موجب ديه باشد، چند مرتبه اقرار لازم است؟

بسمه تعالى: يك بار كافى است. والله العالم