حيله در گرفتن ربا

سؤال 782. آيا حيله براى فرار از رباى قرضى جايز است؟

بسمه تعالى: جايز نيست. والله العالم

فروش دلار به قيمت بالاتر به شكل نسيه براى فرار از ربا

سؤال 783. مقدارى دلار كه قيمت آن يك ميليون تومان است را به كسى شش ماهه به قيمت يك ميليون و پانصد هزار تومان مى فروشم. آيا اين معامله صحيح است؟

بسمه تعالى: اگر نظر رباخوارى از اين طريق باشد، در اين صورت معامله اشكال دارد. والله العالم

مصالحه طلا در مقابل يك كيلو طلا به شرط سود

سؤال 784. اگر كسى يك كيلو طلا را در مقابل يك كيلو طلا به صورت مدت دار، به شرط پرداخت سود مصالحه كند، آيا اين نحوه معامله جايز است؟

بسمه تعالى: در فرض مذكور گرفتن سود اضافى با مصالحه جايز نيست. والله العالم

گرفتن ربا از كافر

سؤال 785. آيا گرفتن ربا از شخص كافر جايز است؟ به عنوان مثال اگر مبلغ يك ميليون تومان به مدت يك سال به كافر قرض بدهيم تا در پايان سال با بيست درصد پرداخت نمايد. در صورتى كه تقاضاى تمديد مدت نمايد آيا مى توان مبلغ پايه را براى سال بعد يك ميليون و دويست هزار

بسمه تعالى: اشكال ندارد. والله العالم

رضايت بر پرداخت اضافه

سؤال 786. اگر از كسى مبلغى پول قرض بگيريم و با رضايت طرفين، مبلغى بيشتر از اصل پول را تعيين و تقسيط كرده و پرداخت كنيم، آيا ربا و حرام است؟

بسمه تعالى: اگر هنگام گرفتن پول، مبلغى اضافه بر اصل پول را شرط كنيد ولو با رضايت هر دو طرف، ربا و حرام است; مگر اين كه شرطى در كار نباشد و موقع پس دادن آن مبلغ، چيزى را به صورت تقدير و تشكر به طرف بدهيد كه در اين صورت اشكال ندارد، بلكه، مستحب است. والله العالم

پرداخت ربا

سؤال 787. از شخصى مبلغى پول ربوى گرفتم وچند چك به وى پرداخت نمودم. لكن در پرداخت بدهى مجبور شدم قطعه زمينى كه به عنوان مهريه به همسرم داده بودم را به جاى بدهى به طلبكار (ربا دهنده) بپردازم و همسرم به جهت اين كه اين جانب به علت برگشت خوردن چك ها راهى زندان

بسمه تعالى: هرگاه زمين همسر در مقابل اصل بدهى فروخته شده است، هر چند ميل باطنى نداشته، معامله صحيح است و اگر در مقابل سود بوده است، چون حق شرعى وجود ندارد، معامله اشكال دارد. والله العالم

ربا بين پدر و فرزند رضاعى

سؤال 788. آيا ربا بين پدر و فرزند رضاعى جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: تنزيل ولد رضاعى منزله ولد نسبى مربوط به باب نكاح و آثار آن است. والله العالم

ربا به صورت جعاله

سؤال 1077 . اگر كسى بگويد هر كسى به من قرض دهد، مقدارى اضافه به او مى دهم آيا كار او جايز است؟

بسمه تعالى: ظاهر سؤال اين است كه نوعى ربا به صورت جعاله است كه حرام مى باشد . والله العالم

پرداخت وام به شرط خريد گرانتر

سؤال 1078 . شركت تعاونى اجناسى را مى فروشد افراد غيرمتمكن رجوع به خريد مى كنند ولى قدرت بر خريد ندارد . تعاونى مى گويد ما در بانك پول داريم شما را معرفى مى كنيم از آن بانك وام بدون بهره بگيريد ولى در مقابل اجناسى كه از ما مى خريد گرانتر از قيمت معمولى باي

بسمه تعالى: چون پرداخت مشروط به خريد به بيشتر از قيمت معمولى است طبعاً چنين شرطى مستلزم رباست . والله العالم

درخواست اضافى به صورت خواندن يك سوره

سؤال 1079 . اگر قرض دهنده بگويد علاوه بر اداى قرض يك سوره از قرآن نيز براى من بخوان آيا حكم ربا را دارد؟

بسمه تعالى: حكم ربا را دارد . والله العالم

پرداخت شهريه دانشگاه از پول ربا

سؤال 1080 . شهريه يك مؤسسه هنرى را با پول ربا پرداخته و مدرك دريافت كرده و مشغول به كار شده ام اكنون وظيفه ام چيست؟

بسمه تعالى: بايد پول ربا را به صاحبش برگرداند و مابقى اشكال ندارد . والله العالم

گرفتن قرض ربوى در حال اضطرار

سؤال 1081 . چكى داده ام و اكنون توان پرداخت آن را ندارم و كسى هم حاضر نيست اين مبلغ را به من قرض بدهد و آبرويم درخطر است آيا گرفتن قرض ربوى در حالى كه مضطر شده ام جايز است؟

بسمه تعالى: در درجه نخست بايد به طرف اعلام كنيد تا مهلت دهد و اگر حاضر به امهال نيست و همه راه ها به روى شما بسته است به اندازه رفع اضطرار اشكالى ندارد . والله العالم

هزينه پاس كردن چك بدهكار

سؤال 1082 . طلبكار براى پاس كردن چك بدهكار، مخارجى را همچون هزينه دادگاه و غيره را متحمل شده است آيا مى تواند اين مخارج را از بدهكار بگيرد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال فقط مى تواند بدهى خود را از او بگيرد . والله العالم

اباحه پول به شرط عوض

سؤال 1083 . اگر پول را به عنوان هبه معوضه يا وديعه همراه اباحه تصرف در مقابل اخذ مبلغ بيشتر پول در بانك بگذارم آيا گرفتن مبلغ اضافى حلال است؟

بسمه تعالى: اين دو صورت در واقع رباخوارى است هرچند صورت ظاهرى آن هبه معوضه يا اجازه تصرف در وديعه به شرط پرداخت مبلغ اضافى است و اين موارد با مقاصد شريعت سازگار نيست . والله العالم

گرفتن وام به نيّت بخشيدن مبلغ اضافى به بانك

سؤال 1084 . آيا گرفتن وام به قصد بخشيدن مبلغ اضافه و سود به بانك جايز است؟

بسمه تعالى: چون از طرف بانك سود شرط مى شود قصد شما مؤثر نيست . والله العالم

شرط زياده در قرض به نفع ثالث

سؤال 934 . در قرض اگر شرط زياده به نفع شخص ثالث باشد طورى كه به خود قرض دهنده هيچ نفعى نرسد مثلاً قرض به شرط كمك به كميته امداد باشد آيا جايز است؟

بسمه تعالى: اگر به هيج عنوان براى قرض دهنده سودى نداشته باشد حتى نسبت به بستگان و فاميل و وكيل ايشان و تنها قربة الى الله باشد، اشكال ندارد . والله العالم

سود براى مانده حساب

سؤال 935 . برخى بانكها براى مشتريان حساب هايى با استفاده از كارت عابر بانك افتتاح مى كنند و سودى براى مانده در حساب پرداخت مى شود و معمولاً مشتريان در بانكى حساب افتتاح مى كنند كه سود بيشترى پرداخت مى كند آيا گرفتن سود حلال است؟

بسمه تعالى: اگر گذاردن پول به نيت سود گرفتن باشد و طرفين ملزم باشند كه به قرارداد عمل كنند حرام است . والله العالم

دريافت مبلغى وام در قبال ارائه خدمات

سؤال 936 . اگر شركتى در قبال دريافت مبلغ يك ميليون تومان كه در طى 3 سال بازپرداخت مى شود، اقامت رايگان در هتل به مدت 3 روز ارائه مى دهد آيا اين قرارداد صحيح است؟

بسمه تعالى: مسلماً پرداخت چنين وامى مشروط به چنين پذيرايى در هتل است و الاّ بدون اين شرط افراد حاضر به پرداخت چنين وامى نيستند، يك چنين قراردادى حكم ربا را دارد . والله العالم

شرط زياده

سؤال 937 . اگر شخصِ حقوقى مثل بانك و يا حقيقى بگويد صد هزار تومان به من بدهيد ماهى ده هزار تومان به شما مى دهم يا بگويد بعد از يك سال صد و ده هزار تومان مى دهم آيا اين رباست؟

بسمه تعالى: در صورتى كه بگويد ماهى ده هزار مى دهم و اين معادل بدهى باشد اشكال ندارد ولى دومى رباست و حرام . والله العالم

خسارت تأخير

سؤال 938 . زمان محاسبه خسارت تأخير تأديه چك از زمان سررسيد است يا زمان تقديم دادخواست؟

بسمه تعالى: پرداخت وجه در مقابل ديركرد مطلقاً حرام است بنابراين موضوعى براى مسئله باقى نمى ماند . والله العالم

جريمه ديركرد در ماليات

سؤال 939 . آيا اخذ ديركرد در پرداخت ماليات جايز است؟

بسمه تعالى: كراراً نوشتيم و گفتيم كه جريمه ديركرد مشروعيّت ندارد . والله العالم

شرط تحقق ربا

سؤال 940 . آيا براى تحقق ربا شرط اضافه كافى است يا اين كه بايد مقدار اضافه نيز معلوم باشد؟

بسمه تعالى:هر دو صورت رباست خواه معين شود يا فقط افزايش را شرط كند.والله العالم

قرض و دين اجبار به پرداخت دين

سؤال 941 . اگر دائن، مديون را مجبور به پرداخت كند كه موجب عسر و حرج مديون و يا ضرر مالى يا حيثيتى شود آيا عمل او جايز است؟ و آيا مى تواند او را به كسب وادار كند؟

بسمه تعالى: حق اجبار ندارد ولى اگر او را مجبور كرد و مالى به دست آورد اگر بپردازد دين او ادا مى شود، و مى تواند او را به كسب مناسب حال وادار كند ولى نمى تواند او را به فروش مستثنيات دين مجبور كند . والله العالم

بطلان شرط در ضمن عقد اجاره

سؤال 942 . ضمن عقد اجاره، پانصد هزار تومان به عنوان قرض الحسنه به موجر پرداخت مى شود ولى اگر شرط كنند چنانچه موجر در پايان مدت اجاره، قرض الحسنه را به مستأجر نپردازد موظف است روزانه دويست هزار تومان به مستأجر بپردازد آيا اين شرط باطل و عقد نيز باطل خواهد

بسمه تعالى: پرداخت وام به عنوان قرض الحسنه به موجر اشكال ندارد ولى شرط اخير كه اگر سر مدّت قرض را نداد روزى 200 هزار تومان به مستأجر بپردازد شرط باطل است .والله العالم

احتمال پرداخت بدهى از پول ربا

سؤال 943 . فردى كه بدهكار بوده مى ميرد پدرش مدعى است كه فرزندم طلب شما را از پول نزول داده است تكليف چيست؟

بسمه تعالى: شما حمل بر صحت كنيد براى شما تكليفى نيست . والله العالم

قرض طلا

سؤال 944 . اگر طلا را قرض دهد تا بفروشند و خرج كنند و در سر موعد مثل همان را بخرند و پس دهند آيا جايز است؟

بسمه تعالى: جايز است و راه صحيح تر اين است كه طلا را قرض دهد و بگويد در موقع معين مثل آن را به من بپردازيد . والله العالم

جريمه ديركرد و تأخير در پرداخت جريمه

سؤال 945 . اخذ جريمه ديركرد در تسهيلات بانك ها و جريمه تأخير در پرداخت ديركرد آيا مشروعيت دارد؟

بسمه تعالى: بدهكار بايد اصل مبلغ را بپردازد و در صورت نپرداختن اگر توان پرداخت دارد بايد حاكم او را به پرداخت وادار كند و اگر توان پرداخت ندارد براى ديركرد چيزى تعلق نمى گيرد و چيزى هم جايگزين آن نمى شود . والله العالم

حبس بدهكار معسر

سؤال 946 . حبس بدهكارى كه توانايى پرداخت بدهى خود را ندارد، چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: اگر يقين دارند كه معسر است حبس او جايز نيست . والله العالم

بدهكار معسر

سؤال 947 . شخصى به خاطر مشكلات اقتصادى كشور دچار بدهى هاى فراوان شده و به همين خاطر به زندان افتاده و در زندان دچار بيمارى هاى مختلف گشته كه قدرت پيگيرى پرونده و تهيه بدهى ها را ندارد، آيا اين شخص معسر نيست؟

بسمه تعالى: ما از واقع خبر نداريم و در فرض سؤال بايد به طرف مهلت بدهند تا دين خود را بپردازد و به اصطلاح به آيه مباركه (فَنَظرَةٌ إلى مَيْسرة) عمل شود و اگر قدرت بر پرداخت دارد حاكم شرع او را وادار به پرداخت بدهى مى كند . والله العالم

فوت وثيقه گذار

سؤال 948 . اگر وثيقه گذار فوت كند آيا ضمانت او از بين مى رود؟

بسمه تعالى: حكم ضامن را دارد و ضمانت او از بين نمى رود . والله العالم

خريد به مبلغ بالا و نسيه و سپس فروش به مبلغ كمتر

سؤال 949 . اگر سكه طلا به مبلغ بالاتر خريده شود و چك مدّت دار به فروشنده پرداخت شود سپس سكه را به مبلغ كمتر مى فروشم آيا اين معامله صحيح است؟

بسمه تعالى: اگر در خريد نخست فروش مجدد را به قيمت كمتر به فروشنده شرط نكند اشكالى ندارد . والله العالم

ضمانت و عدم پرداخت بدهكار و رجوع ضامن به بدهكار

سؤال 950 . اگر شخصى به تقاضاى بدهكار ضامن شود ولى بدهكار با داشتن امكانات مالى دين خود را نپردازد آيا ضامن مى تواند با اقدام قانونى آنچه را به طلب كار پرداخته از بدهكار مطالبه كند؟

بسمه تعالى: مى تواند از مديون بگيرد . والله العالم

سوگند استظهارى توسط شخصيت حقوقى

سؤال 951 . چنانچه يك نهاد دولتى ادعاى مديون بودن ميتى را بنمايد آيا سوگند استظهارى متوجه شخصيت حقوقى مى شود؟ و آيا با تغيير مدير آن نهاد، حكم مسئله عوض مى شود؟

بسمه تعالى: در شخصيت حقوقى آن كس كه مدعى دين ميت است او بايد قسم بخورد و با تغيير مدير حكم عوض نمى شود آن كس كه جزماً مدعى دين ميت است بايد قسم بخورد . والله العالم

رهن قبل از قرض

سؤال 952 . اگر قبل از پرداخت قرض، از قرض گيرنده مالى را به عنوان وثيقه و رهن بگيرند آيا رهن صحيح است؟

بسمه تعالى: رهن وثيقه اى است براى دين و لذا بايد پس از تحقق دين يا همراه آن محقق شود و تحقّق آن قبل از دين محل اشكال است . والله العالم

قرض دادن و استفاده ربوى از آن پول

سؤال 953 . آيا قرض دادن پول به كسى كه با آن پول رباخوارى مى كند جايز است؟

بسمه تعالى: بايد خوددارى كند . والله العالم

اثبات قدرت داشتن مديون بر پرداخت دين

سؤال 954 . آيا ادعاى دائن مبنى بر توانايى مديون به پرداخت و ادعاى مديون مبنى بر عدم قدرت وى بر پرداخت دين قول كدام مقدم است؟

بسمه تعالى: اگر مديون قبلاً استطاعت نداشته، استصحاب، مطابق ادعاى مديون است و بايد دائن براى ادعاى خود بينه اقامه كند، و اگر حالت سابقه مجهول باشد بايد تحقيق شود . والله العالم

شرط پرداخت دين در صورت داشتن توانايى

سؤال 955 . در ضمن عقد دين شرط شده كه پرداخت آن مشروط به توانايى است يعنى عندالاستطاعه الف. آيا دائن مى تواند اين قيد را لغو كند كه به عندالمطالبه تبديل شود؟ ب. و نيز اگر مديون بتواند بخشى از دين را بپردازد آيا مكلّف به پرداخت است؟

بسمه تعالى: الف. دائن نمى تواند شرط را الغاء كند، ب. اگر قادر به پرداخت بخشى از دين باشد شرط مزبور آن را شامل مى شود مگر اين كه براى پرداخت دين، اجلى معيّن كنند در اين صورت تا اجل نرسيده حق مطالبه ندارد . والله العالم

تهاتر بدهى ها

سؤال 956 . دو نفر از يكديگر طلبكار هستند، آيا يكى مى تواند بدهى خود را در مقابل بدهى ديگرى حساب كند؟

بسمه تعالى: اين نوع معامله تهاتر ناميده مى شود اشكال ندارد . والله العالم

سرمايه گذارى پول صندوق قرض الحسنه

سؤال 957 . مردم پول خود را در صندوقى براى قرض به نيازمندان مى گذارند آيا مسئول صندوق مى تواند با آن پول تجارت كند تا از درآمد آن مخارج صندوق را تأمين كند و هر وقت نيازمندى مراجعه كرد به او قرض دهد؟

بسمه تعالى: بستگى دارد كه صاحبان پول چنين اجازه اى به او داده باشند، در غير اين صورت بايد در صندوق بماند . والله العالم

استفاده از سند منزل ديگرى براى وام در برابر وجه

سؤال 958 . شخصى براى گرفتن وام از سند منزل ديگرى استفاده مى كند آيا مالك سند مى تواند اجاره اى دريافت كند؟

بسمه تعالى: مى تواند مبلغى را در مقابل اين كار اخذ كند . والله العالم

وام صندوق اداره

سؤال 959 . صندوقى در اداره هست با اين شرايط به كارمندان وام مى دهد: 1. كارمند بايد عضو شود و ماهيانه مبلغ معينى از حقوق او به عنوان حق عضويت كسر شود، 2. پس از زمان معين، در صورت درخواست، به نسبت معينى از سرمايه اش به او وام مى دهند، 3. قبل از پرداخت وام ي

بسمه تعالى:1. حقوقى كه ضايع شده است بر گردن موكل است كه مدارك را ارائه نكرده است و او بايد جبران كند. 2. حقوقى كه دريافت كرده است در مقابل تلاشى است كه در برابر آن انجام داده است، ولى اگر شما آن مدارك را در اختيار داريد و حقوق طرف ضايع شده است او را مطلع كنيد تا طرح دعوى كند و به حقوق خود برسد . والله العالم

كارمزد وام قرض الحسنه

سؤال 960 . دريافت كارمزد جهت پرداخت وام قرض الحسنه چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: اگر متناسب با كارى كه صندوق قرض الحسنه انجام مى دهد باشد اشكال ندارد مثل 2%(دودرصد) . والله العالم

خرده بدهى ها

سؤال 961 . اگر كسى خرده بدهى هايى داشته مانند كرايه ماشين ها، و نداند چقدر بوده و چقدر داده تكليف چيست؟

بسمه تعالى: خرده بدهى هايى كه اندازه آن را نمى دانيد قدر متيقن آن را در نظر بگيريد و از طرف صاحب آنها به فقيران صدقه بدهيد . والله العالم

پول مسكن مهر و مستثنيات دين

سؤال 962 . آيا پول واريز شده براى خريد مسكن مهر ومانند آن جزء مستثنيات دين محسوب مى شود(با توجه بر اين كه واريز كننده فاقد مسكن است)؟

بسمه تعالى: اگر قبل از حكم دادگاه بر افلاس مبلغى را به عنوان پول مسكن مهر واريز كند در اين صورت جزء مستثيات دين است . والله العالم

وديعه مسكن از مستثنيات دين است

سؤال 963 . شخصى بدهكار است آيا بايد وديعه مسكن اجاره اى را به طلبكار بدهد و بدون مسكن بماند يا اين از مستثنيات دين است؟

بسمه تعالى: مادامى كه مبلغ را از موجر تحويل نگرفته است و هنوز اجاره ملك باقى است جزء مستثنيات دين است حتى اگر پس از گرفتن نتواند بدون آن خانه اى در شأن خود اجاره كند جزء مؤنه بوده و جزء مستثنيات دين است . والله العالم

مستثنا بودن خانه نه زمين

سؤال 964 . به بانك بدهكارم، كليه اموالم توقيف شده ولى به خاطر سود وجريمه تأخير بدهكاريم تمام نشده حتى منزل هم ندارم. زمينى دارم كه از دسترس دور مانده آيا مى توانم با فروش آن براى خود و فرزندانم خانه اى تهيه كنم و مجدداً با تلاش اقتصادى بتوانم اصل بدهى را

بسمه تعالى: جريمه تأخير شرعى نيست ولى اصل وام را از اموال نقدى كه در اختيار داريد بپردازيد و احتياط اين است كه زمين را هم بفروشيد و وام خود را بپردازيد چون خانه جزء مستثنيات است نه زمين . والله العالم

مستثنيات دين خانه در حد شأن و نياز

سؤال 965 . خانه از مستثنيات دين است، آيا خانه در شأن فرد بايد باشد يا در حد متعارف مردم و يا در صورتى كه طلبكار در عسر و حرج است خانه حداقلى كافى است؟

بسمه تعالى: هرگاه خانه اى كه در آن سكونت دارد برتر از شأن اوست و خانه به قيمت كمتر نياز او را برطرف مى كند، در اين مورد به امر حاكم مى فروشند و مازاد را در مورد دين مصرف مى كنند، در كتاب جواهر مى گويد: و كيف كان فلو فرض كون الدار زائدة عما يحتاجه سكن ما احتاج(ج25/335) . والله العالم

پول واريزى به حساب مسكن از مستثنيات دين

سؤال 966 . پولى را كه انسان براى خانه دار شدن به حساب مسكن مهر واريز كرده آيا جزء مستثنيات دين محسوب مى گردد يا مى توان آن را به نفع طلبكاران مصادره كرد؟

بسمه تعالى: هرگاه وجهى كه به حساب دولت ريخته قبل از ورشكستگى و حكم حاكم به محجوريت باشد طلبكاران در چنين وجهى سهمى ندارند زيرا چنين وجهى از ملك او درآمده ولى اگر معامله را فسخ كند و پول را از دولت پس بگيرد متعلق حق طلبكاران مى شود . والله العالم

اداى دين و سرمايه گذارى پول خانه

سؤال 967 . اگر فرد ورشكسته كه ورشكستگى او نزد حاكم ثابت شده است خانه اش را بفروشد بخشى از بدهى را مى تواند بپردازد و بقيه بدهى مى ماند، ولى اگر پول فروش خانه را سرمايه گذارى كند تا يك سال مى تواند كل بدهى را بپردازد تكليف چيست؟

بسمه تعالى: تا خانه را نفروخته ايد جزء مستثنيات دين محسوب مى شود ولى پس از فروش بايد دين خود را بپردازيد بنابراين بايد از طلب كاران رضايت بگيريد تا با اين كار شما موافقت كنند . والله العالم

رد مظالم حساب كردن دين بدهكار ورشكسته

سؤال 968 . اگر بدهكار ورشكست شده و فقير باشد آيا طلبكار مى تواند رد مظالم خود را به جاى طلب خود در حق او ببخشد؟ رد مظالم مستحب و احتياطى چطور؟

بسمه تعالى: اگر بدهكار سيد نباشد و نمازگزار و روزه گير باشد و واقعاً فقير باشد طلبكار آن مبلغ بدهى را به عنوان رد مظالم تمليك كند بدين معنا كه حتى اگر بدهكار نبود اين مبلغ را به وى مى بخشيد . والله العالم

رد مظالم با اجازه حاكم شرع

سؤال 969 . كسى كه مظالم به گردن او دارد آيا مى تواند از طرف صاحبانشان به مستحقين بدهد يا بايد با اجازه حاكم شرع اين كار را بكند؟

بسمه تعالى: احتياطاً با اجازه حاكم شرع باشد . والله العالم

موارد مظالم

سؤال 970 . مظالم شامل چه مواردى است؟

بسمه تعالى: مظالم همان مجهول المالك است با اين تفاوت كه مظالم در ذمه است ولى مجهول المالك عين خارجى است . والله العالم

مستحق رد مظالم

سؤال 971 . رد مظالم به چه كسانى پرداخت مى شود؟

بسمه تعالى: از نظر فقهى به انسان هاى فقير پرداخت مى شود و احتياط اين است كه سيد نباشند . والله العالم

رد مظالم از اصل مال

سؤال 972 . آيا مظالم از كل مال ميت بايد پرداخت شود يا از ثلث؟

بسمه تعالى: مظالم از اصل مال پرداخت مى شود . والله العالم

رد مظالم توسط وارثان

سؤال 973 . رد مظالم كه در ذمه ميّت است پرداخت آن وظيفه وصى است يا يكايك وارثان؟

بسمه تعالى: رد مظالم از قبيل ديون است و برعهده همه وارثان است، مگر اين كه وصيت كرده باشد كه وصى بپردازد . والله العالم

قرض ميت و ارزش پول

سؤال 974 . يكى از ورّاث بعد از سالها سندى ارائه كرده كه از ميت طلبكار است البته ماترك هنوز تقسيم نشده است، تكليف وراث در اين خصوص چيست؟ و كاهش ارزش پول آيا تأثيرى دارد؟

بسمه تعالى: هرگاه ثابت شود واقعاً ميت بدهكار بوده است بايد وراث از تركه ميت آن را بپردازند و اگر تركه اى نداشته باشد وراث مسئول نيستند و چون خود طلبكار اعلام نكرده است مستحق افزايش ارزش پول نيست . والله العالم

بدهكارى به بهائى متوفى

سؤال 975 . شخصى مبلغى به يك بهائى بدهكار بوده حال آن بهائى فوت كرده است وظيفه اين شخص چيست؟

بسمه تعالى: به ورثه او بپردازد . والله العالم

پرداخت قرض و يا مهر به نرخ روز

سؤال 976 . پرداخت قرض و مهر به نرخ روز لازم است؟

بسمه تعالى: در قرض رعايت تورم لازم نيست به شرط اين كه در پرداخت كوتاهى نكرده باشد اما در مهر بايد تورّم در نظر گرفته شود . والله العالم

محكوم به پرداخت بدهى پس از سالها و ارزش پول

سؤال 977 . چنانچه فرد بدهكار پس از 10 سال اطاله دادرسى محكوم به پرداخت شود آيا طلبكار مى تواند ارزش پول را مطالبه كند؟

بسمه تعالى: اگر بدهى او به عنوان قرض بوده فقط همان مبلغ را بدهكار است ولى اگر بدهى او مربوط به وام نبوده مثلاً چيزى را خريده و در پرداخت ثمن تأخير كرده است كاهش ارزش پول اگر معتنى به باشد بايد جبران كند امّا نبايد آن را به عنوان ديركرد مطالبه نمود . والله العالم

قرض و لحاظ تورّم

سؤال 978 . سال ها پيش قرض گرفتم و اكنون قدرت پرداخت آن را دارم آيا بايد تورم را در نظر بگيرم؟

بسمه تعالى: چون قرض است رعايت تورم لازم نيست مگر اين كه از مدت آن بگذرد و طرف مطالبه كند و شما عمداً پرداخت نكنيد در اين صورت بايد تورم لحاظ شود . والله العالم

شرط قدرت خريد به هنگام بازپرداخت

سؤال 979 . آيا جايز است هنگام قرض دادن، ارزش واقعى و قدرت مبلغ قرض به هنگام بازپرداخت شرط شود؟

بسمه تعالى: اصولاً پولى كه در اختيار ديگرى قرار مى دهند بر دو نوع است: 1. بر اساس سوددهى است مانند خريد و فروش و اجاره. در اين موارد اگر تأخيرى در پرداخت رخ دهد و تورّم معتنى به شد بايد رعايت كنند خواه شرط كرده باشند يا نكرده باشند. 2. قرض است كه به عنوان ارفاق و خدمت به مردم انجام مى گيرد اگر شرط نكند همان مبلغ را كه پرداخته باز پس مى گيرد ولى اگر شرط كند بايد ارزش پول را در نظر بگيرد و دين خود را اداء كند وا ين نوع شرط مصداق «كل قرض يجر ربحاً فهو حرام» نيست زيرا چه بسا ارزش آن مبلغ بالا مى رود كه به نفع قرض گيرنده است و چه بسا پايين مى آيد كه به ضرر قرض دهنده است و چون دو حالت دارد تحت آن ضابطه نيست . والله العالم

عدم پرداخت قرض در موعد مقرر

سؤال 980 . شخصى مبلغى را به مدت معينى قرض داده است و پس از سالها از رسيدن مهلت، مديون با وجود استطاعت مالى آن را نمى پردازد حال آيا طلبكار مستحق اصل پول است يا بايد كاهش ارزش پول هم لحاظ شود؟

بسمه تعالى: اگر قدرت بازپرداخت نبوده ارزش جبران نمى شود چون اساس قرض بر ارفاق و ايثار است. ولى اگر عمداً امتناع كند مشمول ارفاق نمى شود و در اين قسمت وام دولتى با وام شخصى فرق نمى كند . والله العالم

كوتاهى كفيل در احضار مديون

سؤال 981 . اگر كفيل بر اثر اهمال و كوتاهى، كسى را كه كفالتش را برعهده گرفته در وقت مقرر حاضر نكند آيا وظيفه پرداخت دين برعهده كفيل است؟

بسمه تعالى: كفالت در مورد ديون به اين معنى نيست كه دين به ذمه او منتقل مى شود بلكه براى او لازم است كه طرف را احضار كند و اگر امتناع ورزد دين او را بپردازد.والله العالم

مرگ كفيل و تكليف ورثه

سؤال 982 . اگر كفيل بر اثر اهمال و كوتاهى، كسى را كه كفالتش را برعهده گرفته در وقت مقرّر حاضر نكند و قبل از پرداخت دين فوت كند آيا بر ورثه كفيل لازم است دين را بپردازند؟

بسمه تعالى: وجوب پرداخت دين در حال حيات حكم تكليفى است نه حكم وضعى و مثل ضمان نيست كه دين بر گردن ضامن بيايد. والله العالم