دسترسی سریع به درس
درس چهارشنبه 06/09/92
ادله ي قائلين به تحريف قرآن
بحث در دليل
کساني که قائل به تحريف در آيه ي قرآن هستند.
دليل اول
ايشان تمسک به عدم انسجام در يک سري از آيات قرآن است. دو
آيه را خوانديم و جواب آنها را ارائه کرديم.
الدليل
الثاني:
امير مؤمنان علي عليه السلام بعد از رسول خدا (ص) مصحف [1] مستقلي داشت که
آن را سوار بر شتر کرد و بر صحابه عرضه کرد ولي آنها نپذيرفتند. مرحوم
مفيد در کتاب ارشاد و قبل از ايشان ابن نديم آاين
جريان را در کتاب فهست خود نقل کرده است. ابن نديم از
شيعيان بوده است و مي گويد: ان
عليا عليه السلام رأي من الناس طيرة بعد وفاة النبي
فأقسم ان لا يضع عن ظهره رداعه حتي يجمع القرآن فجلس في
بيته ثلاثة ايام حتي جمع القرآن.[2]
اين نکته را
يعقوبي متوفاي 290 که از مورخين است در تاريخ خود
بيان کرده است و مي گويد: روي
بعضهم ان علي بن ابي طالب لما قبض رسول الله و أتي و حمله
علي جمل فقال: هذا القرآن جمعته و کان قد جزأه سبعة اجزاء ثم ذکر کل جزء و
السور الوارد فيه.
نقول: اولا اين مسأله را دو نفر به نام ابن نديم و
يعقوبي نقل کرده اند. صحت جريان فوق با اين دو نقل ثابت
نمي شود.
ثانيا: امام عليه
السلام چگونه قرآن را در عرض سه روز جمع کرده است؟ مگر اينکه
بگوييم سوره ها را از قبل نوشته بود و فقط آنها را در کنار هم قرار
داد.
اتفاقا جناب
يعقوبي نام سوره ها را از کتاب علي عليه السلام نوشته است
و عينا مانند همين سوره هايي است که در دست ماست و فقط در
تقدم و تأخر بين آنها اختلاف است [3]و شايد امام
عليه السلام آنها را بر اساس ترتيب[4]در نزول سوره ها
تنظيم کرده است و ابتدا سور مکي و بعد سور مکي را آورده است.
علماء نيز
مي گويند که تقدم و تأخر و ترتيب سور توقيفي
نيست.
اما
اينکه
چرا آن آيات مصحف را از امير مؤمنان عليه السلام قبول نکردند
براي اين بود امام عليه السلام تفسير و شأن نزول
آيات را در حواشي اوراق نوشته بود و بخشي از آنها چون به نفع
هيئت حاکمه نبود مصحف را از او قبول نکردند. اين نکته در بعضي
از روايات از جمله از امام باقر عليه السلام نقل شده است.
الدليل
الثالث [5]: مرحوم مفيد در
ارشاد نقل کرده است که رسول خدا (ص) فرمود: وَ الَّذِي
نَفْسِي بِيَدِهِ لَتَرْكَبُنَّ سَنَنَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ حَذْوَ النَّعْلِ
بِالنَّعْل[6]
يعني شما
دقيقا به سرنوشت يهود و نصاري مبتلا خواهيد بود. بعد
نتيجه مي گيرند که چون کتاب يهود تحريف شده است پس
کتاب قرآن نيز تحريف خواهد شد.
يلاحظ
عليه [7]: اين از باب
عموم المنزلة است يا خصوص المنزلة يعني هر چه در امت يهود
و نصاري است در امت پيامبر هم هست يا بعضي از آنها؟
اگر همه چيز باشد
يقينا باطل است زيرا يهود چهل سال به سبب کفران نعمت و
عدم اطاعت از موسي در بيابان [8] ماندند، آيا امت
اسلامي هم به چنين بلايي مبتلا شد؟ همچنين آنها
گوساله پرست شدند آيا امت اسلامي هم گوساله پرستيدند؟
همچنين خداوند به آنها من و سلوي داد ولي به ما نداد، خداوند
ابر را سايبان آنها قرار داد و موارد بسيار ديگر که هيچ
کدام براي امت اسلامي اتفاق نيفتاد.
بنا بر اين
منظور، شباهت در موارد خاص است و آن اينکه يهود بعد از پيامبران
به هفتاد و چند [9] فرقه تقسيم شدند
و امت اسلامي هم چنين خواهند شد.
نهايت
چيزي که مي توان گفت که آنها کتابشان را تحريف کردند و به
باطل تفسير کردند امت اسلامي هم گاهي آن را به باطل تفسير
مي کنند. البته اين چيزي از کرامت قرآن کم نمي کند.
الدليل
الرابع:
تمسک به روايات
محدث نوري
کتابي دارد به نام فصل الخطاب [10]في تحريف
الکتاب. اين کتاب متأسفانه توسط ايشان نوشته شده است و براي
آيندگان اسباب دردسر شده است. اين کتاب دو بار چاپ شده است و اي
کاش ميرزاي شيرازي اين کتاب را از اهميت
مي انداخت و همانند تحريم تنباکو فتوايي بر خلاف آن صادر
مي کرد. اين کتاب در زمان ميرزا يک بار چاپ شد و اندکي
پس از آن علماي اسلام در نجف، سامراء و تهران آن را مورد هجوم علماي
اسلام قرار دادند و ردهاي متعددي بر آن نوشته شد.
مجموع اين کتاب
حاصل چند کتاب جداگانه است که هر سه کتاب از بي ارزش ترين کتاب ها
مي باشد:
کتاب اول: القرائات تأليف
احمد بن محمد سيّاري نويسنده ي طاهري هاي
خراسان. طاهري ها افرادي بودند که بين 205 تا 270 در خراسان
حکومتي دائر کردند و سياري در واقع آنها را کتابت کرده است.
سياري در سال 286 فوت کرده است. اخيرا در اروپا کتاب او را
پيدا کرده اند و به چاپ رسانده اند تا قدحي بر شيعه باشد.
نجاشي در مورد
سيّاري مي گويد: انه من آل
ابي طالب و غلي في آخر عمره و فسد مذهبه و صنف کتبا کثيرة
اکثرها علي الفساد. ان هذا الرجل تدعي له الغلاة منازل عظيمة.
روايات محدث
نوري غالبا روايات خود را از همين کتاب اخذ کرده است.
کتاب دوم: کتاب علي بن
احمد کوفي. او نيز ضعيف الحديث و فاسد المذهب مي
باشد.
کتاب سوم: تفسير
علي بن ابراهيم.
او فردي بزرگوار
است ولي تفسير مزبور همه، منسوب به او نمي باشد. بخشي به
قلم او و بخشي به قلم جابر جعفي مي باشد.
کتاب چهارم: کتاب دبستان المذاهب
که منسوب به فردي است که در هند است و ناشناخته مي باشد.
تحريف
در کتب اهل سنت:
البته ما نبايد اصرار کنيم که اهل سنت هم قائل به تحريف
مي باشند. اين به ضرر ماست زيرا اگر آنها ما را و ما آنها را به
تحريف متهم کنيم ديگران مي گويند پس به اجماع مرکب،
قرآن بالاجماع تحريف شده است.
ما بايد ادله
اي که از کتاب هاي آنها آورده اند و ظاهر در تحريف است را رد
کنيم و بگوييم آنها هم قائل به تحريف نيستند.
اخيرا
کتابي در مشهد در بنياد پژوهش ها نوشته اند که صد و بيست و پنج
عالم شيعي و تعدادي از علماء اهل سنت شهادت داده اند که قرآن
تحريف نشده است و نام کتاب عبارت است از: لم يحرف و لن يحرف.
روايت
الشيخ و الشيخة:
بخاري نقل مي کند [11]: خطب عمر عند منصرفه من الحج و قال: إيّاكم أن تهلكوا عن آية
الرجم يقول قائل لا نجد حدّين في كتاب اللّه، فقد رجم رسول اللّه و رجمنا، و الذي
نفسي بيده لولا أن يقول الناس: زاد عمر في كتاب اللّه تعالى لكتبتها: «الشيخ و
الشيخة إذا زنيا فارجموهما البتة» فإنّا قد قرأناه.[12]
نقول: اولا: روايت فوق مجعول است زيرا ملاک رجم،
شيخ و شيخه نيست بلکه ملاک آن احصان [13] است يعني
کساني که همسر دارند اگر به سراغ زنا روند حتي اگر جوان باشند رجم
مي شوند.
ثانيا: ظاهر روايت
نشان مي دهد که آيه ي مزبور قرآن نيست و جاعل آن فقط چند
کلمه از قرآن را ديده است و بر اساس آن تغييري
ايجاد کرده است و به جاي (الزاني و
الزانية)، عبارت الشيخ و الشيخة گذاشته است.
با اين
حال اهل
سنت متأسفانه وقتي به اين آيه مي رسند مي
گويند: اين جزء آيه بوده است ولي تلاوتش منسوخ است هرچند
مضمونش منسوخ نيست. بنا بر اين در علوم قرآن بابي دارند به نام
منسوخ التلاوة که در آن اين گونه آيات را ذکر کرده اند.
ما مي
گوييم:
منسوخ التلاوة عبارت ديگري از همان تحريف است. اينکه
اين آيه تلاوتش منسوخ شده است آيا به سبب عيبي بوده
که در لفظش بوده است يا به سبب عيبي بوده است که در
معنايش است. در لفظ قرآن عيبي نبايد باشد زيرا قرآن
در اوج فصاحت است و معنايش هم که عيب ندارد و آيه ي فوق
معنايش نسخ نشده است.
آيه
ي رضعات:
روى [14] مالك في الموطأ عن
عائشة كانت فيما أُنزل من القرآن عشر رضعات معلومات
يحرمن ثمّ نسخن ب «خمس معلومات» فتوفي رسول اللّه و هنّ فيما يقرأ من القرآن[15]
جالب اينجاست که
در قرآن نه ده بار شير دادن ذکر شده است و نه پنج بار. اهل سنت اين را
نيز از باب منسوخ التلاوة مي دانند.
به هر حال جزء تعداد
اندکي از محدثين ما و علماء اهل سنت قائل به تحريف قرآن
نيستند.
خداوند در خطبه
اي عظمت قرآن را براي ما بيان کرده است و فرموده است: عَلِيُّ
بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّوْفَلِيِّ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ
أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ
رَسُولُ اللَّهِ ص أَيُّهَا النَّاسُ ... فَإِذَا الْتَبَسَتْ عَلَيْكُمُ
الْفِتَنُ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ فَعَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ ... وَ مَنْ
جَعَلَهُ أَمَامَهُ قَادَهُ إِلَى الْجَنَّةِ (هر کس آن را پيش رو
قرار دهد قرآن او را به بهشت مي رساد) وَ مَنْ
جَعَلَهُ خَلْفَهُ سَاقَهُ إِلَى النَّارِ وَ هُوَ الدَّلِيلُ يَدُلُّ عَلَى
خَيْرِ سَبِيلٍ وَ هُوَ كِتَابٌ فِيهِ تَفْصِيلٌ وَ بَيَانٌ وَ تَحْصِيلٌ وَ هُوَ
الْفَصْلُ (کلامش قاطع است) لَيْسَ بِالْهَزْلِ.[16]
مقام قرآن مقام
خاصي است و نمي شود آن را با احاديث در يک مرحله قرار
داد. تمام کلمات قرآن حتي واو آن براي ما متواتر است.
بنا بر اين
بايد سعي کنيم که سوره هاي قرآن را حفظ کنيم، در
نمازهاي خود سوره هاي مختلفي را بخوانيم، لا اقل سوره
هاي کوچک را حفظ کنيم. سوره هاي کوچک حاوي معارف
بيشتري است. سوره هاي طوال غالبا مربوط به مناظرات رسول خدا (ص)
با اهل کتاب و غزوات ايشان است. سوره هاي کوچک انسان را در اول بعثت
قرار مي دهد کأنه اول بعثت پيامبر اکرم (ص) است و انسان با آن فضا
آشنا مي شود. سوره هاي طوال غالبا مدني است ولي سوره
هاي کوچک غالبا مکي است و مربوط به زماني است که جاهليت و
تاريکي همه جا را گرفته است و نور اسلام به تدريج در حال نفوذ
است.
ان شاء الله در جلسه
ي بعد به سراغ حجيّت قول لغوي [17]
مي رويم.
[1] مصادر الفقه الاِسلامي
ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص52.
[2]فهرست
ابن نديم، ص76.
[3]مصادر الفقه الاِسلامي
ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص54.
[4]مصادر الفقه الاِسلامي
ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص56.
[5]مصادر الفقه
الاِسلامي ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص56.
[6] بحار الانوار، علامه مجلسي، ج13، ص180، ط
بيروت.
[7] مصادر الفقه الاِسلامي
ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص56.
[8] مصادر الفقه الاِسلامي
ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص57.
[9] مصادر الفقه الاِسلامي
ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص58.
[10]مصادر الفقه
الاِسلامي ومنابعه، شيخ جعفر سبحاني، ج1، ص72.
[11]مصادر الفقه الاِسلامي ومنابعه، شيخ
جعفر سبحاني، ج1، ص65.
[12]بخاري،
ج8، ص408.
[13]مصادر الفقه الاِسلامي ومنابعه، شيخ
جعفر سبحاني، ج1، ص66.
[14]مصادر الفقه الاِسلامي ومنابعه، شيخ
جعفر سبحاني، ج1، ص67.
[15]تنوير
الحوالک، کتاب الرضاع، ج2، ص118.
[16]الاصول من الکافي، شيخ
کليني، ج2، ص599، ط دار الکتب الاسلامية.
[17] المبسوط في أُصول الفقه، شيخ جعفر سبحاني، ج3، ص158.